Su Arıtma Cihazı Sürekli Su Akıtıyor: Nedenleri ve Çözümleri

Su arıtma cihazlarında en yaygın şikayetlerden biri, “su arıtma cihazı sürekli su akıtıyor” problemidir. Kullanıcılar genellikle tezgah altından gelen kesintisiz bir su sesi duyar veya ay sonunda gelen yüksek su faturasıyla bu durumu fark ederler. Bu sızıntı ya doğrudan cihazın dışına damlayan bir su kaçağıdır ya da cihazın tahliye hortumundan kanalizasyona giden atık suyun durmamasıdır. Hangi durumla karşı karşıya kalırsanız kalın, sorunun kaynağını bulmak ve çözmek sanıldığından çok daha kolaydır. Bu rehberde, bir servis çağırmadan önce evde kendi başınıza uygulayabileceğiniz pratik arıza tespit ve onarım yöntemlerini adım adım inceleyeceğiz.

Konunun teknik detaylarına inmeden önce, cihazın kalbinde yer alan bazı temel parçaları tanımakta fayda var. Böylece sorunun nerede olduğunu çok daha rahat anlayabilirsiniz. Yeni bir sistem kurmayı düşünüyorsanız su arıtma cihazları kategorisindeki son teknoloji arıtma cihazlarını inceleyerek sorunsuz bir başlangıç yapabilirsiniz.

Su Arıtma Cihazı Neden Sürekli Su Akıtır (Atık Su Durmuyor)?

Ters ozmoz (reverse osmosis) mantığıyla çalışan tüm cihazlar, temiz suyu üretirken bir yandan da sudan ayrıştırdıkları ağır metalleri ve kireci atık su olarak dışarı atarlar. Ancak cihazın su tankı tamamen dolduğunda bu işlemin durması gerekir. Eğer su arıtma cihazınızın atık su hattından saatlerce, hatta günlerce su akmaya devam ediyorsa, sistemde bir “dur emri” sorunu yaşanıyor demektir. İşte atıksu probleminin arkasındaki dört temel neden:

1. Otomatik Shut-Off Valf (Dört Yönlü Vana) Arızası

Shut-off valf, cihazınızın beyni gibidir. Su deposu dolduğunda içeride oluşan geri basınç, bu valfin içindeki diyaframı iterek şebekeden gelen su girişini fiziksel olarak kapatır. Zamanla bu valfin içindeki ince kauçuk conta yıpranır, kireçlenir veya yırtılır. Bu durumda valf, depo dolsa bile şebeke suyunu kesemez. Sistem sürekli temiz su üretmeye çalışır, depo dolu olduğu için üretilen temiz su ve beraberindeki atık su doğrudan tahliyeye gider. Sürekli atık su probleminin %70’i bu parçanın arızalanmasından kaynaklanmaktadır.

2. Su Tankı (Depo) Hava Basıncının Düşmesi

Su arıtma tanklarının içi tamamen boşluk değildir; alt kısmında havayla dolu bir membran (balon) bulunur. Cihazın şebeke suyunu kesmesi için bu tankın içinde belirli bir basınca ihtiyaç vardır. İdeal tank hava basıncı boşken 6-8 psi arasında olmalıdır. Eğer tankın sibobundan hava kaçmışsa veya içindeki balon patlamışsa, depo suyla dolsa dahi shut-off valfi tetikleyecek o güçlü “geri basınç” oluşmaz. Sistem tankın dolmadığını zannederek aralıksız su üretmeye ve dolayısıyla sürekli atık su atmaya devam eder.

3. Ters Ozmoz Membran Filtresinin Tıkanması

Membran filtre cihazınızın en hassas ve kritik parçasıdır. Şebeke suyu çok kireçliyse veya ön filtreler zamanında değiştirilmediyse membran filtrenin 0.0001 mikronluk gözenekleri kısa sürede tıkanır. Tıkanan bir membran, suyu temiz tarafa geçiremez. Şebekeden gelen su, membran gövdesinin içinden geçemeyince en kolay yolu seçer ve doğrudan atık su hortumuna yönelir. Bu senaryoda cihazınız hem sürekli su akıtır hem de musluktan aldığınız temiz su miktarı damla damla olacak kadar azalır.

4. Atık Su Kısıcı (Flow Restrictor) Sorunları

Atık su kısıcı, tahliye hortumunun ucunda yer alan ve suyu frenleyen küçük bir parçadır. Eğer bu parça kireç nedeniyle tıkanırsa cihaz atık su atamaz ve membran kısa sürede çürür. Ancak tam tersi durumda, kısıcı içindeki mekanizma aşınır ve suyu frenleme özelliğini yitirirse, şebeke suyu membran içinde yeterli basınca ulaşamadan hızla tahliyeden akar gider. Önemli bir teknik detay şudur: Membran kapasitesine uygun kısıcı kullanmak şarttır. Örneğin 75 GPD’lik bir membran için mutlaka 300cc akış kısıcı takılmalıdır. Uyumsuz bir kısıcı taktığınızda cihaz sürekli su israf edecektir.

Arıtıcı Su Damlatıyor: Cihaz İçi Sızıntı Kaynakları

Atık su hortumundan kanalizasyona akan suyun dışında, bazen cihazın gövdesinden doğrudan tezgahınızın altına su damladığını görebilirsiniz. Bu bir sızıntı problemidir ve genellikle bağlantı hatalarından veya yüksek basınçtan kaynaklanır.

Filtre Bağlantıları ve O-Ring (Conta) Aşınmaları

Su arıtma cihazlarındaki filtre kapakları (housing) yüksek basınca dayanıklı O-ring contalar ile sızdırmaz hale getirilir. Filtre değişimi sırasında bu contalar sıkışabilir, kireç yüzünden sertleşip çatlayabilir veya kapaklar yeterince sıkılmamış olabilir. Özellikle filtre değişiminden hemen sonra tezgah altında su birikintisi görüyorsanız, ilk kontrol etmeniz gereken yer filtre yuvalarıdır. Contaların hafifçe yağlanarak (gıda sınıfı silikon gres ile) düzgünce oturtulması bu sızıntıyı anında kesecektir.

Gevşemiş Hortumlar ve Yüksek Şebeke Basıncı

Şehir şebeke sularında bazen ani basınç dalgalanmaları yaşanır. Türkiye’deki bazı bölgelerde su basıncı 6-7 bar seviyelerine kadar çıkabilmektedir ki bu, plastik hortumlar ve bağlantı dirsekleri (rekorlar) için oldukça zorlayıcıdır. Yüksek basınç, zamanla hortumları yuvalarından esneterek mikro su kaçaklarına neden olur. Bu tarz mekanik yıpranmaların önüne geçmek için cihazın su girişine mutlaka bir “Basınç Düşürücü Valf” takılmasını uzman olarak şiddetle tavsiye ediyorum.

Evde Adım Adım Arıza Tespit ve Çözüm Rehberi

Yukarıda bahsettiğimiz sorunların hangisini yaşadığınızı bulmak için servise ihtiyacınız yok. Evinizde uygulayacağınız basit testlerle arızalı parçayı kolayca bulabilirsiniz.

Tank Vanası Testi ile Membran Kontrolü Nasıl Yapılır?

Bu test, membran filtrenizin ve sistemin genel sağlığını anlamanın en net yoludur.

• Cihazınızın su tankının üzerindeki küçük plastik vanayı tamamen kapatın (vana kolu hortuma dik açıya gelsin).
• Tezgahınızın üzerindeki temiz su arıtma musluğunu açın.
• Birkaç saniye içinde içerideki basınçlı su bitecektir. Beklemeye devam edin.
• Yaklaşık 30 saniye sonra musluktan kesintisiz, ince bir ip kalınlığında (kürdan kalınlığı kadar) su akmaya başlamalıdır. Eğer su bu şekilde incecik ama kesintisiz akıyorsa, membran filtreniz sağlam demektir. Eğer hiç su gelmiyor veya 3-5 saniyede bir damla düşüyorsa, membran filtreniz tamamen tıkanmıştır ve değişimi şarttır.

Bisiklet Pompası ile Depo Basıncı Ayarlama

Eğer tank vanası testini başarıyla geçtiyseniz ama cihaz hala sürekli atık su atıyorsa, sorun tankınızın hava basıncında olabilir.

• Şebeke su giriş vanasını ve tank vanasını kapatın.
• Tankı yerinden çıkarın (ağırsa içi su doludur, bu normal değil).
• Tankın alt tarafındaki (bazen yan tarafındadır) mavi veya siyah kapağı çevirerek açın. Karşınıza araba/bisiklet lastiklerinde bulunan bir sibop çıkacak.
• Bir basınç ölçer ile değeri kontrol edin. Eğer 6-8 psi altında veya sıfırsa, normal bir bisiklet pompası ile yavaşça hava basın. (Çok fazla basmamaya dikkat edin, membran balonu patlayabilir).
• Hava basarken arıtma musluğunu açık tutarsanız, içeride sıkışan sular dışarı atılacaktır. Tank hafiflediğinde hava basmayı bırakın.

Su Arıtma Cihazının Atık Suyu Sürekli Akar mı? (Normal Oranlar)

Hayır, sağlıklı çalışan bir cihazın atık suyu 7/24 akar durumda olmaz. Ters ozmoz sistemleri sadece depoyu doldururken (cihaz çalışırken) atık su atarlar. Depo dolduğunda atık su tamamen kesilmelidir. Standart bir ters ozmoz cihazında üretilen 1 litre temiz su için yaklaşık 3 ila 4 litre atık su kanalizasyona gider. Eğer musluktan 2 litre su kullandıysanız, cihaz 2 litreyi yerine koymak için ortalama 6-8 litre atık su üretecek ve ardından duracaktır.

Bu tüketim değerleri size yüksek gelebilir. Gerçekten de, dünyaca ünlü çevre koruma standartlarını belirleyen EPA WaterSense verilerine göre, geleneksel bir su arıtma cihazı olan standart bir hanede yıllık binlerce litre su kanalizasyona gönderilmektedir. Ancak arızalı bir cihazda bu kayıp 1:10 gibi korkunç oranlara ulaşabilir.

Yeni Nesil Teknolojiler: Permeate Pump ve Tanksız Sistemler

Atık su miktarından şikayetçiyseniz teknolojinin sunduğu yeni nesillere göz atmalısınız. “Permeate Pump” (nüfuz pompası) kullanılan cihazlar, şebeke suyunun enerjisini kullanarak tanka dolan suyun yarattığı geri basıncı sıfırlar. Bu sayede atık su oranı 1:4’ten 1:1.5 oranlarına kadar düşer. Ayrıca günümüzde “Tankless” (tanksız) su arıtma cihazları, yüksek kapasiteli membranları sayesinde suyu anlık olarak üretir ve atık su oranını 1:1 veya 1:0.5 gibi muazzam verimli seviyelere çeker.

Atık Suyu Değerlendirme (Gri Su Kullanımı) ile Tasarruf

Ülkemizdeki resmi istatistik kurumlarından alınan TÜİK verilerine göre, Türkiye’de kişi başı günlük ortalama su tüketimi 255 litre gibi oldukça yüksek bir seviyededir. Bu tüketimin üzerine bir de arıtma cihazının attığı suyu eklediğimizde ciddi bir israf tablosu ortaya çıkar. Ancak atık suyu “gri su sistemi” mantığıyla değerlendirmek mümkündür.

Kullanıcıların en çok sorduğu sorulardan biri şudur: “Atık su sağlığa zararlı zehirli bir su mudur?” Kesinlikle hayır. Cihazdan çıkan atık su, sadece şebeke suyunun içindeki kalsiyum, magnezyum, tortu ve kirecin bir miktar yoğunlaştırılmış halidir. Bu suyu bir kovada veya büyük bir depoda biriktirerek çiçek sulamak, balkon yıkamak, araba temizlemek veya tuvalet rezervuarlarında kullanmak harika bir çevre dostu yaklaşımdır.

Su Arıtma Sebilleri ve Öne Çıkan Cihazlar

Bazen sürekli arıza veren, eskiyen ve parçaları yorulan bir cihazı tamir etmeye çalışmak astarı yüzünden pahalıya gelebilir. Sürekli su kaçağıyla uğraşmak, parkelerin kabarmasına veya mutfak dolaplarının çürümesine neden oluyorsa cihazınızı yenilemenin vakti gelmiş demektir. Özellikle ofisler veya kalabalık aileler için sıcak-soğuk su imkanını bir arada sunan arıtmalı sistemler büyük konfor sağlar.

Hem tasarruflu hem de şık bir çözüm arıyorsanız modern ofis ve ev ortamları için tasarlanmış su arıtma sebilleri kategorisini incelemenizi öneririm. Yeni nesil sebiller, dâhili kaçak sensörleri sayesinde herhangi bir su damlatma durumunda şebeke girişini otomatik olarak keserek evi su basması riskini tamamen ortadan kaldırır. Ayrıca entegre permeate sistemleri ile atık su israfını minimuma indirerek doğa dostu bir kullanım sunarlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Arıtma neden sürekli su akıtır? 

Su arıtma cihazının sürekli atık su atmasının dört temel teknik nedeni vardır. En yaygın sebep, su tankı dolduğunda şebeke suyunu kesmesi gereken Shut-off Valfin (Dört yönlü vana) arızalanmasıdır. İkinci olarak, su tankının içindeki hava basıncının düşmesi (6-8 psi altında olması) cihazın tam doluluğa ulaştığını algılayamamasına neden olur. Üçüncüsü, membran filtrenin yıpranması veya gözeneklerinin kireçle tıkanmasıdır. Dördüncüsü ise atık su kısıcı (flow restrictor) parçasının işlevini yitirmesi nedeniyle suyun frenlenememesidir.

Arıtmanın atık suyu sürekli akar mı? 

Hayır, arıtmanın atık suyu sürekli akmaz. Ters ozmoz (RO) sistemleri yalnızca boşalan su tankını doldururken (temiz su üretirken) atık su atar. Tank tamamen dolduğunda sistem otomatik olarak kapanır ve atık su çıkışı sıfıra iner. Eğer siz arıtma musluğundan su kullanmadığınız halde cihazdan aralıksız olarak saatlerce atık su akıyorsa, cihazda bir basınç problemi veya valf arızası var demektir.

Su arıtma membran bozuk olduğu nasıl anlaşılır?

Membranın tıkandığını veya bozulduğunu anlamanın en kesin ve pratik yolu “tank vanası testi” yapmaktır. Cihazın su tankının üzerindeki vanayı kapatın ve tezgah üstündeki arıtma musluğunu açın. Eğer su, ince bir ip kalınlığında kesintisiz akıyorsa membran sağlamdır. Ancak su akmıyor veya sadece yavaşça damla damla geliyorsa, membran filtre kireçten veya partiküllerden tıkanmıştır. Membran arızasının diğer belirtileri ise çaydanlıkta kireç oluşumu, suyun tadının acılaşması ve cihazın sürekli atık su atmasıdır.

Arıtıcı su damlatıyor ne yapmalıyım? 

Cihazdan (tezgah altına) su damladığını fark ederseniz su baskınını önlemek için yapmanız gereken ilk acil müdahale, şebeke su giriş vanasını ve cihazın su tankı vanasını derhal kapatmaktır. Ardından damlayan bölgeyi kurulayarak sızıntının kaynağını bulun. Sorun genellikle filtre kapaklarının (housing) basınçtan gevşemesi, hortum bağlantı dirseklerindeki O-ring (conta) yıpranması veya yanlış filtre montajı kaynaklıdır. Gevşeyen rekorları bir anahtar yardımıyla sıkarak veya contaları yenileyerek sorunu çözebilirsiniz.

Blog Linkini Kopyala